ESNAF VE SANATKARLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ESDEP

Esnaf ve Sanatkârlar, toplumun tüm kesimlerine yönelik üretimleriyle ekonomik büyümeye ve sosyal sisteme katkı sağlayan, ekonomik dinamizmin ve canlılığın kaynağını oluşturan, refahı tabana yayan, istihdama önemli düzeyde bir katkı veren, bunların yanında istikrarın da temel mekanizması olarak kabul gören bir kesimdir.

Bu kesim 491 meslek kolunda faaliyet gösteren sanayici tacir tanımına girmeyen ve faaliyeti sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonuna bağlı bulunan 13 mesleki federasyon ve 82 birlik bünyesindeki 3.107 odaya kayıtlı sayıları 2.048.454’e ulaşan esnaf ve sanatkârlardan oluşmaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşları ile birlikte esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının da katılımıyla hazırlanan Esnaf ve Sanatkârlar Değişim, Dönüşüm, Destek Strateji Belgesi (3D) ve Eylem Planı (ESDEP) Yüksek Planlama Kurulu’nun 9 Nisan 2010 tarihli kararı ile kabul edilmesini müteakip yürürlüğe konulmuştur.
 
Esnaf ve Sanatkârlar Değişim, Dönüşüm, Destek (3D) Strateji Belgesi ve Eylem Planında (ESDEP), esnaf ve sanatkârların değişim ve dönüşüm yönünün belirlenmesi amacıyla; “Büyümeyi, sürekli gelişmeyi ve kalıcı olmayı hedefleyen, ahlaki değerlerden ödün vermeyen, ulusal ve uluslararası gelişmeleri takip eden, teknolojiyi kullanmak ve müşteri ile birebir ilişki kurmak suretiyle müşteriye özel mal ve hizmet üretebilen, işbirliği ve ortak çalışmaya açık olan bir esnaf ve sanatkâr” vizyonu ortaya konmuştur.
 
Bu vizyon ve temel hedefi gerçekleştirmek için ‘7 Öncelik’ ve ‘30 Tedbir’ geliştirilmiştir.
 
Bu çerçevede belirlenen öncelikler aşağıda gösterilmiştir.
 
1-Kredi ve Finansman Şartlarının İyileştirilmesi.
2-Vergi, İstihdam ve Diğer Yükümlülüklerin Azaltılması.
3-Eğitim ve Danışmanlık Hizmetlerinin Geliştirilmesi.
4-Yenilikçilik ve Girişimciliğin Geliştirilmesi.
5-Altyapı, Kümelenme ve Ortaklık Faaliyetlerinin Desteklenmesi.
6-Hukuki Düzenlemelerin Yapılması.
7-Esnaf ve Sanatkârların AB Programlarından Faydalanmasının Sağlanması.
 
ESDEP kapsamında iki yıl boyunca yapılan çalışmalar meyvesini vermeye devam etmektedir. Esnaf ve sanatkârlara 2002 yılında Halk Bankasından Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) kefaletiyle kullandırılan kredilerin tutarı 153 Milyon iken, bu tutar Mayıs 2012 sonu itibarıyla 6,3 Milyar TL’ye çıkarılmıştır. Bu dönem içerisinde verilen krediler yaklaşık 40 kat artmıştır. 2002 yılında faiz sübvansiyonu %20,6 iken, 2012 yılında 25.000 TL’ye kadar olan kredilerde faiz sübvansiyonu %50; 25.000 TL’yi aşan kredilerde ise 25.000 TL’nin üstünde kalan meblağ için faiz sübvansiyonu %35’tir.
 
Esnaf ve sanatkârımızın ihtiyacı olduğu kredilere ulaşması bakımından KOSGEB’in sorumluluğunda yürütülen çalışmalar ile 2010-2011 yılları arasında kredi faiz destekleri hariç KOSGEB tarafından verilen toplam 181.679.417 TL’lik destek miktarının 39.436.148 TL’lik kısmı Esnaf ve Sanatkârlar tarafından kullanılmıştır. Yani toplam KOSGEB desteklerinin %21,7’ lik bir kısmından Esnaf ve Sanatkârlar faydalanmıştır.
 
Eylem planında bulunan “Vergi Mevzuatında Değişiklik Yapılması” önceliği altında yer alan tedbir maddeleri ile ilgili düzenlemelere 15 Haziran 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan “Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”da yer verilmiştir. Yapılan düzenlemelerde esnaf ve sanatkârları doğrudan etkileyen Gelir Vergisi Kanununda bazı değişiklikler yapılmıştır.
 
Hâlihazırda gerçek usulde vergilendirilen mükellef, hiç bir şeklide basit usulden yararlanamazken kabul edilen bu Kanunun ilgili maddelerine göre gerekli şartlara haiz olunması durumunda gerçek usulden basit usule geçiş imkânı getirilmiştir.
 
Aynı Kanun kapsamında, daha önce faaliyetini işyeri açarak gerçekleştirmeleri durumunda esnaf muaflığından faydalanamayanlardan; el dokuma işleri, bakır işlemeciliği, çini ve çömlek yapımı, sedef kakma ve ahşap oyma işleri, kaşıkçılık, bastonculuk, semercilik, yazmacılık, yorgancılık, keçecilik, lüle ve oltu taşı işçiliği, çarıkçılık, yemenicilik, oyacılık ve bunlar gibi geleneksel, kültürel, sanatsal değeri olan ve kaybolmaya yüz tutan bazı meslek kollarında faaliyette bulunanlar vergiden muaf esnaf kapsamına alınmıştır. Kanun maddesinde sayılanlara benzediği kabul edilen meslek kollarında faaliyette bulunanlar da Maliye Bakanlığınca esnaf muaflığı kapsamında değerlendirilecektir. Ayrıca esnaf ve sanatkârlara talepleri halinde Maliye Bakanlığınca Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi verileceği hüküm altına alınmış olup, bu belge için herhangi bir vergi, resim veya harç alınması söz konusu değildir.
 
ESDEP’in uygulama süresinde esnaf ve sanatkârların ihtiyaç duyduğu mesleklerde açılan geliştirme ve uyum kurslarına yaklaşık 42.000 esnaf ve sanatkâr katılmıştır.
 
Esnaf ve sanatkârlara yönelik yenilikçi projelerin desteklenmesi alanında da KOSGEB sorumluluğunda etkin çalışmalar yürütülmüştür. Yurt genelinde yapılan çalışmalar sonunda 2010 yılının ikinci yarısından itibaren uygulamaya konulan Ar-Ge ve İnovasyon Endüstriyel Uygulama Destek Programından KOBİ’lere aktarılan destek tutarının %18,9’u olan 8.996.852 TL’si yine esnaf ve sanatkârlara verilmiştir. Aynı şekilde 2010 yılının 2. yarısından itibaren uygulamaya konulan Girişimcilik Destek Programı ile sağlanan desteklerden destek tutarı göz önünde bulundurulduğunda söz konusu program ile sağlanan desteğin (TL olarak) %38,5’i esnaf ve sanatkârlara verilmiştir. Bu destek programından esnaf ve sanatkâr toplam 10.236.793 TL tutarında destek almıştır.
 
ESDEP kapsamında, İçişleri Bakanlığının sorumluluğunda yürütülen “Modern Toplu Taşımacılık Yapılmasına Dönük, Yerel Yönetimler İle İlgili Esnaf Kuruluşunun Birlikte Geliştirecekleri Projeler Desteklenecektir” tedbiri çerçevesinde araç yenileme üzerine 16 proje gerçekleşmiş olup, 21 proje planlanma aşamasındadır. Diğer yandan güzergâh geliştirme ve yolcuların konforunu artırma odaklı 36 proje gerçekleştirilmiş ve 35 proje de planlanma aşamasındadır.
 
İçişleri Bakanlığı sorumluluğunda yürütülen bir diğer çalışma ise esnaf ve sanatkârların faaliyet gösterdiği mekânların fiziki şartlarının iyileştirilmesi ve yeni alışveriş mekânlarının oluşturulması alanında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar sonrasında mekân yenileme üzerine 77 proje gerçekleştirilmiş ve 75 proje planlanma aşamasındadır. Buna ek olarak esnaf ve sanatkârların bulundukları bölgelerde 92 otopark projesi gerçekleştirilmiş olup, 71 proje de planlanma aşamasındadır.
 
Esnaf ve sanatkârların ürün ve hizmetlerinin yüksek kalite standartlarına uygun biçimde sunulmasına yönelik olarak Türk Standartları Enstitüsü sorumluluğunda yapılan çalışmalar sonucunda TSE tarafından 48 adet hizmet yeri standardı çıkarılmış olup; bu standartlardan 17 tanesi doğrudan esnaf ve sanatkârlarımızın faydalanabileceği niteliktedir.
 
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile “Esnaf ve Sanatkârlara Yönelik Küçük Sanayi Sitelerinin Yapımında TOKİ Başkanlığı İmkânları Kullanılacaktır” tedbiri kapsamında yürütülen çalışmalar sonucunda Kayseri’de mobilya imal eden ve satan KOBİ’lere yönelik olarak 698 üretim yeri, 346 sergi yeri ve diğer gerekli işyerlerinin yapılması ile ilgili olarak TOKİ ile yapılan görüşmeler neticesinde 25.11.2011 tarihinde protokol imzalanmıştır. Kayseri ilimize ek olarak Bursa, Bolu ve Uşak illerinde de benzer çalışmalar yürütülmektedir.
 
25.02.2011 tarih ve 27857 (1. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun” 193. maddesinde  “8/4/1965 tarihli ve 580 sayılı Milli Prodüktivite Merkezi Kuruluş Kanununun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Teşkilatı Konfederasyonun” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.” hükmüne yer verilmek suretiyle TESK’in Milli Prodüktivite Merkezi’ne ödediği aidat kaldırılmıştır.
 
Elektrik ile ilgili fen adamlarının görev, yetki ve sorumluluk sınırlarının yeniden değerlendirilmesi, bu suretle ustalık belgesine sahip elektrikçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla Bakanlığımız girişimlerinde yürütülen çalışmalar sonucunda 9 Şubat 2012 tarihli ve 28199 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasında Dair yönetmelik kapsamında yapılan değişiklikler ile Elektrikle ilgili Fen Adamlarının elektrik yapım işlerinde 1. ve 2. Grup da bulunanların yetki sınırları 10 katına çıkmıştır. 3. Grup için ise yetki sınırı yaklaşık 7 kat artmıştır.
 
Esnaf ve sanatkârların kamu ihalelerine katılması önündeki uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla Kamu İhale Kurumu sorumluluğunda yürütülen çalışmaların sonucu olarak ilgili mevzuatta bir takım değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler ile artık esnaf ve sanatkârlar kamu ihalelerine daha kolay katılım sağlama fırsatı yakalamıştır.
 
Esnaf ve sanatkârların AB programlarından faydalanmasının sağlanması amacıyla Bakanlığımızın da girişimleri sonrasında 35 ilde 3586 meslek kuruluşları personelinin katılımıyla AB Programları ve Kalkınma Ajansı Destekleri hakkında bilgilendirme toplantıları düzenlenmiştir. Esnaf ve sanatkârlar ile meslek kuruluşlarının AB fonlarından yararlanmasına yönelik proje üretme kapasitelerinin artırılması kapsamında ise 39 ilde toplam 1482 genel sekretere proje hazırlama eğitimleri verilmiştir.
 
Esnaf ve Sanatkârlar Değişim, Dönüşüm, Destek Strateji Belgesi (3D) ve Eylem Planı sürecinde yapılan çalışmalar ile ülke genelindeki kurum ve kuruluşlar nezdinde esnaf ve sanatkârların ülke ekonomisi için öneminin ne denli yüksek olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır. ESDEP ile başlayan bu çalışmaların ilerleyen dönemlerde de hız kesmeden devam etmesi ve esnaf ve sanatkârlara verilen hizmetlerin artırılması en önemli önceliklerimizden biri olacaktır.